Veel mensen met een burn-out hebben moeite met grenzen aangeven. Door geen grenzen te stellen pleeg je roofbouw op je lichaam en raakt je energievoorraad op. Grenzen stellen is een proces op zich en gaat niet over 1 nacht ijs. Wat is hiervan de oorzaak?

Oorzaak aanpakken

Je kan jezelf beter de vraag stellen wat de reden is dat je geen grenzen trekt. Met het stellen van deze vraag kun je gerichter de oorzaak aanpakken en werkelijk iets veranderen aan je gedrag. Het stellen van grenzen blijft een probleem als je niet weet waarom je het zo lastig vindt. De oorzaak hiervan ligt in je gezin van herkomst waar je als kind vaak grenzeloos bent opgevoed door ouders en daardoor ook niet geleerd hebt om zelf grenzen te trekken c.q. aan te geven.
Van je 0 tot je 7e levensjaar worden karakterstructuren gevormd bij kinderen in relatie tot ouders. Vaak zie je dat het kind binnen het gezin geleerd heeft om de behoeften van ouders belangrijker te maken en vaak een bepaalde sensitiviteit heeft ontwikkeld en daardoor goed weet wat de ouder nodig heeft. Hierdoor is aanpassingsgedrag ontstaan bij het kind en heeft het kind geleerd dat de behoeften van een ander belangrijker zijn dan zijn/haar eigen behoeften. Als kind heb je je gaadeweg leren aanpassen om de liefde van je ouders te (her)winnen. Maar dit is niet jouw eigen gedrag ofwel jouw eigen grenzen. Het zijn aangepaste grenzen. In het vervullen van andermans behoeften, heb je ook niet geleerd om je eigen behoeften in te vullen. Dit is voor mensen met een burn-out ook erg lastig, omdat ze geleerd hebben dat de behoeften van een ander belangrijker zijn dan hun eigen behoeften.
Ik zie vaak cliënten in mijn praktijk die liever zaken vermijden dan dat ze de confrontatie opzoeken en het lastig vinden om zich uiten? Vaak omdat ze een bepaalde reactie van de ander verwachten, waarvan ze aannemen dat het lastig is om mee te dealen of zich hierin te begrenzen. Daarin speelt ook mee wat voor voorbeeldgedrag heb je door je ouders voorgeleefd gekregen en waar werd je als kind wel of niet op afgerekend door je ouders? Welke boodschappen heb je van je (voor)ouders meegekregen? Wat zijn de normen en waarden van het gezin geweest waar je uit bent voortgekomen? Of hebber er traumatische ervaringen in de familie en/of de voorouderlijn gespeeld dan wordt dit genetisch vastgelegd en doorgegeven. Hieruit kan een bepaald (familie)gedrag ontstaan. Daarnaast speelt je omgeving ook een rol. Was er vroeger ruimte voor jouw mening en werd je echt gehoord wanneer je iets vertelde of werd je niet gezien? Ook de mensen die een bepaalde autoriteit hadden, docenten op school hebben bijgedragen aan je vorming. Veel zaken hebben jou gevormd tot wie je nu bent geworden en hebben ertoe geleid dat je in het hier en nu wel of niet je grenzen aangeeft.

Kindgedrag

Aangeleerd en generationeel onbewust doorgegeven patronen spelen mee in het kunnen omgaan met grenzen. Wanneer je als kind voor jezelf opkwam en dit door ouders niet werd getolereerd en dit vaak genoeg werd herhaald, dan zal je in je volwassen leven het lastig vinden om je grenzen aan te geven. De boodschappen en/of conclusies die je in je latere leven als kind bent gaan trekken zijn: voor mijzelf opkomen is not done. Het kind vertaalt dit snel naar ik ben dus niet gewenst, ik ben niet goed genoeg, ik ben niet de moeite waard. Wanneer het kind niet de liefde van de ouders ervaart en zich voelt afgewezen, dan zal het kind overlevingsmechanismen ontwikkelen om de pijn van de afwijzing of de negatieve ervaring niet te hoeven voelen.